Сәхнә болытларында йөзүче актриса

Татар театры тарихында «щепкинчылар», «хәйруллиннар» яисә башка танылган осталарның исемнәре үк үзара терәк ролен үти. Әмма Татарстанның атказанган артисты Гөлнара Вәлиева бу кагыйдәләрне җимереп, үз юлын салган аерым бер планета сыман. Ул Әлмәт татар дәүләт драма театрына да берүзе килә. Туган шәһәренә дә язмышның урау юлларын узып кайта.

«Пирожкины кем дә пешерә...»

Гөлнара Вәлиева 1971 елның 7 июнендә Әлмәт шәһәрендә туа. Сәхнәгә мәхәббәтне, артист булу теләген аңарда әнисе тәрбияли. Гаиләдә артист һөнәре зур миссия, ә сәхнә бөек урын булып санала. Әнисенең әйткән сүзләре Гөлнара өчен тормыш юлының төп фәлсәфәсенә әйләнә: «И кызым, пирожкины аны кем дә пешерә. Ә менә артист булу һәркемгә дә бирелми...»

Гөлнарага әле 3 яшь чакта аларның гаиләсе Башкортстанга күченеп китә. Актриса беренче һөнәри белемен Октябрьский музыка училищесында ала, аннары Уфа дәүләт сәнгать институтын тәмамлый. Нәкъ менә шунда ул театр дөньясының легендар шәхесләре – Гөлли Мөбарәкова һәм Нурия Ирсаевадан сәхнә серләренә төшенә. Бөек осталар биргән дәресләрне ул бүген дә сагынып искә ала. Аларның төркемен Туймазы шәһәрендә яңа оешкан татар театры өчен махсус әзерлиләр. Ул анда сәхнәдә тәүге җитди адымнарын ясый. Әмма туган туфрагы – Әлмәт үзенә тарта.

Болытлардан җиргә төшү һәм яңа терәк

1999 елда Гөлнара Вәлиева Әлмәт театры труппасына килеп кушыла. Әлбәттә, коллективка кереп китү бик җиңел булмый. Башкортстан сәхнәсе беркадәр пафослы, лирик­-романтик рухтарак булса, Әлмәт театрында исә татар театрына хас үз алымнары, тормышчанлык мәктәбе яшәп килә. Шул сәбәпле, Гөлнара ханымга беркадәр «җиргә төшәргә», яңа шартларга күнегергә туры килә. Бу катлаулы чорда аның өчен рухи яктан ниндидер ныклы терәк, ышаныч булып Туймазы театрын оештыручылардан берсе – режиссер Ильяс Гәрәевнең Әлмәткә килүе ярдәм итә.

Гөлнара ханым – тормышта төшенкелеккә бирешми, сынауларны җиңеп чыгарга тырыша торган көчле шәхес.

Нота белүче актриса һәм гротеск сәләте

Режиссерлар, композиторлар артистның музыкаль белеме драматик рольләр башкарганда зур өстенлек булуын искәртә. Яңа спектакльне сәхнәләштергәндә композитор беренче чиратта: «Нота белгән артист бармы?» – дип сорый. Гөлнара ханым шул ягы белән дә бәхетле. Актриса үзе дә музыкаль образлар сәхнәдәге герой язмышын, аның хис­-кичерешләрен, күңел халәтен ачарга ярдәм итә, дигән фикердә.

Актрисаның репертуары гаҗәеп күпкырлы. Ул уйнаган Гөлбикә (М.Кәрим «Җырланмаган җыр»), Сәрия (И.Юмагулов «Мәхәббәт карагы»), Гөлйөзем (Д.Салихов «Парлы ялгызлар»), Мөнирә (М.Кәрим «Кыз урлау»), Зәлия (З.Кадыйрова «Синсез килгән язлар»), Әнисә (И.Зәйниев «Ах, яки Мәхәббәт элмәге»), Резедә (Р.Насыйбуллина «Сөюгә сусаганнар») һәм башка рольләре барысы да тамашачы күңелендә уелып калды. Биредә дөнья классикасы геройлары, авыл хатыннары, шәһәр гүзәлләре дә бар. Ул геройларының һәркайсына тормыш тәҗрибәсе, язмыш сынаулары аша тупланган хис-­кичерешләрен мулдан бирә. Шагыйрь җанлы зыялы ханымнарны да, үткен телле авыл апаларын да бердәй осталык белән башкара. Шул ук вакытта юморлы, шаян образлар иҗат итү дә Гөлнара Вәлиева өчен кыенлык тудырмый. Ул бик тиз генә образга керә һәм шунда искитәрлек итеп яши белә. Аның уенына хәтта гротеск хас. Ә драматик образларда ул героеның күңел дөньясын йөрәге аша уздырып уйный.

Кирәк вакытта ул күңел халәтенә буйсынып канатлана, болытларга кадәр күтәрелә һәм шунда иркенләп йөзеп йөрергә сәләтле кебек тоела. Аның уенында фонтандагы уйнак тамчылар, чәчкәгә кунган күбәләк халәте бар... Һәм бу нәфислекне ул иң элек үзе өчен тудыра.

Сынаулар аша тормышка кайту һәм «Тылсым»

Язмыш актрисаны авыр сынауларга дучар итә – Гөлнара ханымга якын кешеләрен югалту ачысын татырга туры килә. Ләкин ул сынмый, иң авыр көннәрдә аны хезмәттәшләренең ярдәме, иң мөһиме – изге сәхнә яңадан тормышка кайтара. Актриса Әлмәт театры коллективына моның өчен чиксез рәхмәтле.

Бүгенге көндә Гөлнара Вәлиева иҗат дөньясын яңа казанышлар белән баета – ул Әлмәт театры каршында ачылган «Тылсым» балалар студиясендә эшли. Нәниләргә сәхнә серләрен өйрәтә, күңелендәге иҗат ялкыны белән бүлешә.

Әгәр дә ул үзе турында китап язса, аның исеме «Бу мин, бары тик мин генә» дип аталыр иде.

2014 елда Татарстанның атказанган артисты мактаулы исемен алуы, 2015 елда «Иң яхшы актерлар ансамбле» номинациясендә республиканың театр сәнгате өлкәсендәге дәрәҗәле «Тантана» премиясе лауреаты булуы – аның ялгыз көймәдә башлап, зур театр океанының гүзәл җәүһәренә әверелүен раслады.

«Мәдәни җомга» газетасы 

Кызыклы һәм файдалы язмалар белән танышып бару өчен Вконтакте төркеменә кушылыгыз.