Сәнгати мирас Уку өчен 2 минут

Шагыйрь иҗатының тамырларын барлап...

«Хәзинә» милли сәнгать галереясында «Сафьян» фольклорны өйрәнү һәм һөнәрчелекне үстерү үзәге» төбәк иҗтимагый оешмасы «Халык сәнгате җәүһәрләре» проекты кысаларында оештырган «Һөнәрчелек шигърияте» күргәзмәсе шунда ук яз көне ачылган олуг шагыйребез Габдулла Тукай турындагы «Символга әйләнгән сүз» экспозициясен тагын да тулыландыра төшә.

«Шүрәле». Галина Богородская эше.
«Шүрәле». Галина Богородская эше.

Андагы Татарстан Сынлы сәнгать музее экспонатлары татар халкының бай гамәли бизәү сәнгатен күз алдына китерергә мөмкинлек бирә. Күргәзмәне оештыручылар әйтерсең шагыйрь талантының тамырларын барларга омтылган. Ә аның тамырлары, әлбәттә, татар халкының язмышына, аның күп гасырлар кичкән бай сәнгатенә, мәдәниятенә барып тоташа.

«Г.Тукай шигърияте» шәлкеменнән «Фатыйма белән сандугач». Игорь Башмаков эше.
«Г.Тукай шигърияте» шәлкеменнән «Фатыйма белән сандугач». Игорь Башмаков эше.

Шундый сәнгать төрләренең берсе – XVIII – XIX гасырларда Казанда һәм якын-тирәдәге авылларда зур үсеш алган күн мозаикасы. Аның технологиясе төрле төстәге күн кисәкләрен Казан җөе ярдәмендә бизәкле композициягә тоташтырудан гыйбарәт. Белүебезчә, күн мозаикасының тамырлары борынгы төрки сәнгатькә барып тоташа.

«Икәү». Әхсән Фәтхетдинов эше.
«Икәү». Әхсән Фәтхетдинов эше.

Тагын бер гаҗәеп матур сәнгать төрләренең берсе – элмәле чигү (тамбур). XVIII гасыр ахырыннан таралган алтын белән чигү аерым урын тота. Алтын һәм көмеш җеп белән чигелгән киемнәр, сөлгеләр зур сәнгати кыйммәткә ия.

Г.Тукай шигърияте буенча «Чәйләү». Рада Нигъмәтуллина эше.
Г.Тукай шигърияте буенча «Чәйләү». Рада Нигъмәтуллина эше.

Сарматлар, һуннар, борынгы төркиләрнең металлны сәнгатьчә эшкәртүеннән барлыкка килгән зәркәнчелек – шулай ук татарның горурлыгы. XVIII гасырдан алып XX йөз башына кадәр татар осталары алтын, көмеш, бакыр һәм аларның кушылган эретмәләреннән дөнья бәясенә торырлык кыйммәтле бизәнү әйберләре иҗат иткән. Татар осталары аеруча күпертмә бөтеркә (бугорчатая скань) техникасы белән дан тоткан.

Кадыйм Җәмитов сыннары.
Кадыйм Җәмитов сыннары.

Булачак шагыйрьнең күңелендә сөлге, кашага, япма бизәкләре балачагында онытылмаслык эз калдырган булса, Казан чорында алтын белән чигү, зәркәнчелекнең затлы матурлыгы иҗатына йогынты ясаган.

XIX йөз ахыры - XX йөз башына караган читекләр. Сынлы сәнгать музее тупланмасыннан.
XIX йөз ахыры - XX йөз башына караган читекләр. Сынлы сәнгать музее тупланмасыннан.

Әлеге күргәзмә республикабыздагы гражданлык җәмгыятен үстерү гранты кысаларында оештырылган. Сынлы сәнгать музее бу грантта икенче мәртәбә катнаша, халык сәнгатен саклау әһәмиятен музей халкыннан да әйбәтрәк тагын кем аңласын соң?!

Питрәчтә 1920-1930 елларда ясалган тәлинкә. Сынлы сәнгать музее тупланмасыннан.
Питрәчтә 1920-1930 елларда ясалган тәлинкә. Сынлы сәнгать музее тупланмасыннан.

«Мәдәни җомга» газетасы 

Кызыклы һәм файдалы язмалар белән танышып бару өчен Вконтакте төркеменә кушылыгыз.

Язмага реакция белдерегез

  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
Вы оставили реакцию!

Комментарийлар

Авторлашырга
Похожие статьи