Дин дәресләре

Алтынчы дәрес
Рух. Гөнаһ. Изге гамәл. Әҗер вә савап. Җәза вә газап

 

Мөгаллим: Бездә бер гәүдә генәме, әллә гәүдәдән башка да берәр нәрсә бармы?

Шәкерт: Бар. Бездә, гәүдәдән башка, җан дип аталган бернәрсә дә бар.

Мөгаллим: Без җанны күрә алабызмы?

Шәкерт: Юк, күрә алмыйбыз.

Фаил Шәфигуллиннан – Шәүкәт Шәфигуллинга (Үткәннән хатлар)

«Паратск зур кала…»
(Халык җыры)

Сәлам Зеленодольск калаларыннан!

Исәнме, абый! Кайнар сәламнәребезне кабул ит. Сәлам әнидән дә, миннән дә. Үзебез әлегә исән-имин, әкрен генә кыштыр-кыштыр яшәп ятабыз. Әллә ни кылтайткан да юк инде шунда. Кеше кебек. Әнә шундый (рәсемдәге) агач йортта яшәп ятабыз инде без. Аскы катта. Бер тәрәзә, бер бүлмә. Тәрәзә ишегалдына карый. Тәрәзәдән карасаң, тигезле-тигезсез тезелеп киткән утын сарайлары күренә. Ә тагын да арырак безнеке шикелле үк йорт түбәсе караеп тора. Ара-тирә, анда-санда юкә агачлары үсеп утыра. Ишегалдында көне буе чыр-чу килеп малайлар уйный, кичләрен карчык-корчыклар җыелып, дөнья хәлләрен «җиңеләйтеп» утыралар.

«Кәләү Гайшә» җыры

«Халык җырлары безнең киләчәктә мәйданга киләчәк әдәбиятымызга, бер дә шөбһәсез, нигез булачактыр».

Габдулла Тукай

Кәләү Гайшә
(Татар халык җыры)

Сак(ы)мар буйларында мин, ай, күп йөрдем
Бала(ы)выздай сары да ат(ы) берлән(е),
Бала(ы)выздай сары да ат(ы) берлән(е).

Сүз шатлыгы (Парчалар)

Табып алдым юлдан бер ялгыз сүз…
Марсель Галиев

 

Шагыйрь бераз сабый бала да була алырга тиеш икән. Әгәр балага яңа уенчык бирсәләр, ул аны, кулыннан төшермичә, куанычыннан көне буе күтәреп йөри, башка балаларга күрсәтеп мактана, аларның да мактавын, хуплавын көтә. Шагыйрь дә шулай ук. Яңа сүз тапса яисә берәр сүз аның игътибарын көтелмәгән яңа ягы белән җәлеп итсә, шагыйрь, әйтерсең, ул сүзне кулында тотып, әйләндереп-әйләндереп карый, күңеленнән генә яки кычкырып әйтеп, кат-кат кабатлый, яңгырашына колак сала, мәгънә төсмерләренең һәммәсен күңеленнән уздырып, гүя татып карарга тели; шул бер сүзгә сокланып, шатланып озак йөри ул.

Каз теле (Арбор авылы мәзәге)

Түбән оч Габдерәшитнең кече малае армиядән русча өйрәнеп, татарчасын «онытып» кайта. Беркөн күрше-күлән шаулашып капка төбендә гәп сатып утырганда, бу егет, кемнеңдер сүзен аңламаганга салышып: «Как, как, как?» – дип сорап куя.

– И-и-и, берсеннән-берсе башлы булды Габдерәшитнең малайлары. Менә кечесе дә ике ел эчендә урыс телен генә түгел, каз телен дә ничек һәйбәт өйрәнеп кайткан бит! Ата казны уздырып, «как-как-как», дип утыра! – дигән күрше карты Хөрмәтулла абзый, кинаяле елмаеп.

Сәрвәретдин Сабитов — өйләнү турында кыйммәтле китап язган шәхес

Ислам динен кабул итүнең 1000 еллыгы исемендәге мәдрәсәдә “Безнең мирас” журналы редакциясе белән берлектә Сәрвәретдин Сабитовка багышланган “Шәхес, иҗат, заман” исемле “түгәрәк өстәл” узды.

Сәрвәретдин Сабитов (1870-1916) – дин эшлеклесе, имам-хатиб һәм мөдәррис, педагогика буенча берничә китап авторы, «Шура» журналында актив язышкан мәгърифәтче. Заманында аның өйләнү һәм тәрбия турындагы китаплары аеруча популяр булган. “Түгәрәк өстәл”дә сүз мәгърифәтченең иҗатын өйрәнү, “Безнең мирас”та бастыру һәм яшь буынга җиткерү хакында барды.

Сүз уңаеннан, мәгърифәтченең оныгы, атаклы геометр, МДУ профессоры Иҗат Сабитов күптән түгел Казанда булып, татар зыялылары белән очрашкан иде. Ул редакциягә бабасы һәм әтисе Хак турында кыйммәтле чыганаклар калдырды.

Шагыйрь Зәки Нуриның тууына 100 ел

Шагыйрь һәм җәмәгать эшлеклесе, РСФСРның атказанган мәдәният хезмәткәре (1983), 1951 елдан СССР Язучылар берлеге әгъзасы Зәки Нури (Зәки Шәрәфетдин улы Нуретдинов) 1921 елның 24 декабрендә Татарстан АССРның Чүпрәле районындагы Татар Төкесе авылында туган.

1957 елда Мәскәүдә СССР Язучылар союзы каршындагы Югары әдәби Курсларны тәмамлап кайтканнан соң, З.Нури алты елга якын (1957-1963) Татарстан Язучылар союзының җаваплы секретаре, 1964-1971 нче елларда «Казан утлары» журналының баш редакторы, ә 1971 елның языннан алып 1974 елның маена кадәр Татарстан Язучылар союзы идарәсе рәисе булып эшли. 1974-1982 нче елларда ул яңадан «Казан утлары» журналының баш редакторы хезмәтендә.

1945-1983 нче еллар арасында әдипнең татар телендә – 36, рус теленә тәрҗемәдә – 17, башка халыклар теленә тәрҗемәдә алты – барлыгы 59 исемдәге аерым китабы басылып чыга.

З.Нури 1994 елның 18 февралендә Казанда вафат булды.