http://beznenmiras.ru/rss/news.rss Tue, 10 Mar 2026 09:00:00 +0300 news/5099 http://beznenmiras.ru/news/tarikhi-miras/saksin-kalasy Саксин – Идел буенда урнашкан урта гасыр сәүдә шәһәре. Әлеге кала XII-XIV гасырларда гарәп географлары тарафыннан һәм Галишир Нәваинең «Saddi Iskandari» поэмасында телгә алына. Ул элекке Итил шәһәре урынында урнашкан дип фаразлана. Саксинны беренче булып XII гасырда Идел буена килгән гарәп сәяхәтчесе Әбү Хәмид әл-Гарнати тасвирлап калдырган. Соңгы искә алуларның берсе XIV гасыр башына карый һәм Әл-Гомәригә нисбәт ителә. С.А.Плетнева фикеренчә, борынгы Саксин каласы хәзерге Волгоград һәм Актүбә шәһәрләре арасында урнашкан. Самосделка исемле авыл янында шәһәр калдыклары табылганнан соң, Саксин шунда булган дигән фикер барлыкка килә. Андагы казу эшләре 1990 нчы еллардан бирле алып барыла. Ихтыяр Кыямов Тарихи мирас Tue, 10 Mar 2026 09:00:00 +0300 news/5097 http://beznenmiras.ru/news/madaniiat/kitasen-monsyz-itasen Күңелләрнең якты моңга сусаган бер чагы иде. Озак кына көттереп, зарыктырып, йөрәкләрне Луиза Батыркаеваның көй-­моңнары биләп-яулап алды. Алар бөтереп үзе белән күчмә кошлар – торналарга ияртте, су буйларына алып төште... Күңелләребез сизгерләнеп, сафланып калды. Хәтта офыкка карап, торналарны көтә башладык. Әнә, фәлән авылда торналар күргәннәр, фәлән районда борчак кырына төшкәннәр... Фәния ХУҖАХМӘТ Мәдәният Tue, 10 Mar 2026 08:00:00 +0300 news/5094 http://beznenmiras.ru/news/respublikada/ramazan-ae-ber-madrasa-ul Бөтендөнья татар конгрессы Башкарма комитеты каршында оешкан Аксакаллар шурасы рәисе Рәүф Хәсәнов байтак еллар инде изге рамазан аенда Казанның Нариманов урамындагы «Милләт йорты» кафесында Шура әгъзаларын, зыялыларыбызны, Конгресс хезмәткәрләрен җыеп, ифтар мәҗлесе уздыра. Быел да бик күркәм, тирән мәгънәле, дини-­милли мәҗлес булды ул. Рәшит МИНҺАҖ Республикада Tue, 10 Mar 2026 07:00:00 +0300 news/5093 http://beznenmiras.ru/news/madaniiat/ilham-cismase-talantlar-barlyi Сарман! Исеме үк җырлап торган бу төбәктә «Илһам чишмәсе» исемендәге VI Төбәкара җыр бәйгесенең икенче этабы һәм йомгаклау кичәсе узды. Римма ЯРУЛЛИНА Мәдәният Fri, 06 Mar 2026 09:00:00 +0300 news/5092 http://beznenmiras.ru/news/respublikada/asyl-zatlarga-madxiia Котлы булсын яз бәйрәме! Габдулла Исмәгыйлев Республикада Fri, 06 Mar 2026 08:00:00 +0300 news/5091 http://beznenmiras.ru/news/madaniiat/satlyk-xise-bulak-ituce-rassam «Мин рәсем ясарга, картиналар язарга яратам, көнемне иҗаттан башка күзалламыйм да! Иҗат – тормышымның мәгънәсе» – ди ул. Рәссам Роза Савинова, сәнгать сөючеләрне таң калдырып, һәрчак иҗади эзләнүдә. Аның әсәрләреннән шатлык хисләре бөркелә. Зилә Нигъмәтуллина Мәдәният Fri, 06 Mar 2026 07:00:00 +0300 news/5090 http://beznenmiras.ru/news/respublikada/aida-xalykka-xezmatka Безнең халыкта әлифне таяк дип белмәү, ягъни укый­-яза белмәү элек-­электән зур хурлык дип саналган. Моны раслау өчен татарны диненнән һәм теленнән яздыру эшендә тырышлык күрсәтүчеләрнең берсе Я.Д.Кобловның XX гасыр башында әйткән сүзләрен китерү дә җитәдер: «...Россиядә Казан татарлары кебек укымышлылык киң таралган халык бүтән юк. Admin Республикада Thu, 05 Mar 2026 08:00:00 +0300 news/5089 http://beznenmiras.ru/news/saxeslarebez/alki-iagy-soltany Балалар шагыйре Илгизәр Солтанның якты истәлегенә Гөлсинә СОЛТАНОВА Шәхесләребез Thu, 05 Mar 2026 07:00:00 +0300 news/5088 http://beznenmiras.ru/news/saxeslarebez/xaterdan-uelmas-mizgellar Шагыйрь һәм журналист, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре, Гаяз Исхакый исемендәге премия лауреаты Рөстәм Фәйзуллин (әдәби тәхәллүсе – Рөстәм Акъегет) тууына 75 ел. Нәсим АКМАЛ Шәхесләребез Wed, 04 Mar 2026 11:00:00 +0300 news/5087 http://beznenmiras.ru/news/saxeslarebez/sagynyrlar-ale-bezne-taular Яшел Үзән районының Түбән Урысбага авылы җирле үзидарә рәисе, дин әһеле Хәйдәр Сибгатуллин узган ел Карашәм авылына атаклы көрәшче Камил Хәмидуллинның 70 яшьлек юбилеена барачагын әйткәч, күренекле язучы, шагыйрь Фаил Шәфигуллинның туган авылын күреп кайту теләге мине дә Карашәмгә алып китте. Рәшит САБИРОВ Шәхесләребез Wed, 04 Mar 2026 10:00:00 +0300 news/5086 http://beznenmiras.ru/news/sengati-miras/culmak-islamynyn-onygy ...Табигатьнең гүзәл бер почмагына урнашкан, танылган шәхесләрне күпләп биргән әлеге авылга XVIII гасырда нигез салынган. Шул чорлардан башлап кемнәр генә килмәгән, кемнәр генә китмәгән... Әлеге сала тормышында, тарихында тирән эз калдырган берничә шәхесне искә алып китсәк, дөрес булыр. 1935 елны колхозлар ныклап аякка баскан чорда җиң сызганып хезмәт куйган Гайзатулла Нигъмәтуллин (1896-1975), Бөтенсоюз съезды делегаты буларак Мәскәүгә баргач, «Хезмәт Кызыл Байрагы» ордены белән бүләкләнә. Икенче тырыш колхозчы Мирзагали Шәйхелгалиев – алдынгы механизатор – 1961 елда КПССның XXII съездында делегат буларак катнаша. Бик күп медальләргә лаек була. Күренекле шагыйрә Эльмира Шәрифуллина да шушында тәрбияләнеп үскән. Лилия Муллагалиеваны барыбыз да беләбез: талантлы җырчы, фестивальләрдә бихисап Гран-при яулаган сандугачыбыз, Татарстанның атказанган артисты (2007). Советлар Союзы Герое, партизаннар отрядының данлыклы командиры Николай Сергеевич Орлов (Гатаулла Мирзаһит улы Минаев, 1919-1982) турындагы истәлекләрне әлеге салада кадерле бер ядкарь итеп саклыйлар. Шулай ук әлеге җирлектә тагын бер күренекле шәхесебез туган. Татарстанның атказанган артисты, композитор, шагыйрь, автор-башкаручы, Р.Ваһапов исемендәге премия лауреаты, Халыкара берлекнең «Музыка сәнгатендә күрсәткән хезмәтләре өчен» медале иясе, мактаулы хезмәт ветераны Илгизәр Вәгыйз улы Исламов та әлеге данлыклы исемлекне тулыландыра! Рәдиф Сәгъди Сәнгати мирас Wed, 04 Mar 2026 09:00:00 +0300 news/5085 http://beznenmiras.ru/news/saxeslarebez/abruily-ham-igelekle-fidakiar-ostaz Профессор Фоат Галимуллинның 85 яшьлек юбилее уңаеннан Ләйлә МИНҺАҖЕВА Шәхесләребез Wed, 04 Mar 2026 08:00:00 +0300 news/5084 http://beznenmiras.ru/news/saxeslarebez/rus-millatle-tatar-kompozitory Бу көннәрдә без 120 еллыгы уңаеннан Татарстанның халык артисты, ТАССР һәм РСФСРның атказанган сәнгать эшлеклесе композитор Александр Ключаревны искә алабыз. Миләүшә ГАЛИУЛЛИНА Шәхесләребез Wed, 04 Mar 2026 07:00:00 +0300 news/5083 http://beznenmiras.ru/news/sengati-miras/viktor-arsinov-iazmys-mine-uze-musa-alilga-kiterde Яшь рәссамнарның республика күргәзмәләренең берсендә танылган татар рәссамы һәм сынчысы Баки Урманче болай дигән: «Аның һәр эше – фашизмга каршы тагын бер снаряд!» Бу сүзләр танылган рәссам, Муса Җәлилнең «Моабит дәфтәрләре»нә багышланган «Үлемсез җыр» графика сериясе өчен Г.Тукай исемендәге Дәүләт премиясенә лаек булган Виктор Аршинов күңеленә уелып калган. Шагыйрьнең тормышы һәм иҗаты аның иҗади һәм шәхси тормышының аерылгысыз бер өлеше булган. Язмыш үзе үк аны «Моабит дәфтәрләре»нә китергән. Айзилә Сабирова Сәнгати мирас Tue, 03 Mar 2026 10:00:00 +0300 news/5082 http://beznenmiras.ru/news/saxeslarebez/musa-alil-xakynda-kaiber-faktlar-ham-magielumatlar Каһарман-шагыйребез Муса Җәлилнең тууына – 120 ел. Без аның турында ниләр беләбез соң? Әйдәгез, Җәлил биографиясен тагын бер кат күздән кичерик әле. Admin Шәхесләребез Tue, 03 Mar 2026 09:00:00 +0300 news/5081 http://beznenmiras.ru/news/madaniiat/tugan-konga-iaslar-bulage Казанда Г.Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе бөек җырчыбыз Илһам Шакировның туган көнен быел яңача – Юрий Федоров җитәкчелегендәге Yummy Music Band коллективы концерты белән билгеләп үтте. Admin Мәдәният Tue, 03 Mar 2026 08:00:00 +0300 news/5080 http://beznenmiras.ru/news/saxeslarebez/milli-xazinabez Илһам Шакиров – кабатланмас таланты белән үзенә һәйкәл куйган җырчы. Рухия АХУНҖАНОВА Шәхесләребез Tue, 03 Mar 2026 07:00:00 +0300 news/5079 http://beznenmiras.ru/news/madaniiat/rassam-xaterlarda-iasi Шамил Нигъмәтнең тууына 75 ел тулу уңаеннан Килдураз авылы мәдәният йортында «Җиһаннар балкышы» әдәби-музыкаль кичәсе һәм Буа туган якны өйрәнү музеенда картиналар күргәзмәсен ачу тантанасы булып узды. Сөембикә КАШАПОВА Мәдәният Mon, 02 Mar 2026 10:00:00 +0300 news/5078 http://beznenmiras.ru/news/dini-miras/buldyklylarnyn-suzlare Әлеге хезмәт мәшһүр дин галиме, «Госмания» мәдрәсәсе мөгаллиме Әбү Габделәхәд Шәйхелислам ибне Әсәдулла Хәмидуллинның (Шәйхелислам Хәмиди, 1869-1911) «Мәкаләтүн бүләга-и» исемле китабы нигезендә әзерләнде. Китап Казанда 1904 елда «Мәтъбәга-и Кәримия»дә авторның үз акчасына нәшер ителә, бастыру өчен рөхсәт 1903 елның 16 гыйнварында Санкт-Петербург шәһәрендә алынган була. Ш.Хәмиди тарафыннан әйтелгән җөмләләр яшел төс белән тәкъдим ителсә, аларга шәрех-аңлатмаларны Татарстан Республикасының баш казые Җәлил хәзрәт Фазлыев бирде. Редакциядән Admin Дини мирас Mon, 02 Mar 2026 09:00:00 +0300 news/5077 http://beznenmiras.ru/news/aiga-kyryn-karama/aiga-kyryn-karama-1772432727 ХАЛЫК МЕДИЦИНАСЫ ЧАРАЛАРЫ БЕЛӘН ДӘВАЛАНУГА КЕРЕШКӘНЧЕ, ТАБИБ БЕЛӘН КИҢӘШҮ ЗАРУР! Алсу ЗӘЙДУЛЛИНА АЙГА КЫРЫН КАРАМА Mon, 02 Mar 2026 08:00:00 +0300 news/5076 http://beznenmiras.ru/news/madaniiat/cigulare-sailanle-poema Чаллыда яшәүче Илдар Шангәрәев – милли мәдәният һәм традицияләрне заманча тормышка кайтарырга омтылган талантлы этнодизайнерларның берсе. Газета укучыларга аның иҗаты белән якыннанрак танышырга тәкъдим итәбез. Зилә Нигъмәтуллина Мәдәният Mon, 02 Mar 2026 07:00:00 +0300