Сергей Кириенко: «Минтимер Шаймиев сам плохо делать не умеет и другим не даст»

По мнению первого замглавы АП, Татарстан демонстрирует прекрасные примеры практической реализации теории межкультурного диалога.

Благодарности за верность делу выстраивания межкультурного диалога и упорство в сохранении культурного наследия удостоился Минтимер Шаймиев. Сергей Кириенко обратился к Государственному советнику Татарстана в ходе церемонии открытия Казанского форума ЮНЕСКО.

Первый заместитель руководителя Администрации Президента России напомнил собравшимся о том, что Татарстан является одним из немногих регионов страны, на территории которого расположены сразу три объекта всемирного наследия, охраняемых ЮНЕСКО. Два из них были включены в список в течение последних четырех лет.

«Отдельных слов благодарности заслуживает огромная работа, которую Минтимер Шаймиев провел, отдавая все свои силы этому проекту. Мы все прекрасно знаем, что если Минтимер Шарипович за что-то берется, то плохо он делать просто не умеет и никому вокруг себя не даст», – подчеркнул Сергей Кириенко.

Он также поблагодарил бывшего генерального директора ЮНЕСКО Ирину Бокову за оперативность принятия решений по комплексу Древнего Болгара и Успенскому собору острова-града Свияжск, а Президента Татарстана и все население республики – за активную поддержку во время реализации проектов.

Диалог культур в республике не затихает ни на секунду, уверен Кириенко. «Здесь, в Татарстане, есть прекрасная возможность поговорить не только о теории развития такого диалога. Республика дает прекрасные примеры практической реализации», – подчеркнул он.

Один из примеров – как раз одновременно стартовавшие проекты по возрождению Болгара и Свияжска, второй – также одновременное начало строительства Болгарской исламской академии и восстановления собора Казанской иконы Божией Матери в Казани.

«Это уже действительно сложившаяся традиция в Татарстане: указы и решения о строительстве Болгарской академии и о возрождении храма Казанской иконы Божией Матери были подписаны в один день. И полностью по графику реализуются. Да и день, кстати, неслучайный – 4 ноября, День народного единства», – отметил Кириенко.

Все это может и должно послужить наглядным примером не только для участников форума, но и для участников Казанской молодежной модели ООН, которые также в эти дни съехались в столицу Татарстана со всей России, убежден первый заместитель руководителя Администрации Президента РФ.

https://www.tatar-inform.ru/news/2018/09/05/625208/

Р.Борһанов Татарстанда ике телне камил белгән кадрлар әзерләнә башлавын әйтте

Киләчәктә билингваль мәгариф системасында эшләячәк укытучыларның  3 сентябрьдә беренче дәресләре узды. Бу турыда «Татар-информ»га вице-премьер, мәгариф һәм фән министры Рафис Борһанов  Казан федераль университетында беренче уку көнендә әйтте.

Хәбәрче мәгариф министрыннан педагогларның август киңәшмәсендә Милли педагогика институты ачылачагы турында әйтелгән хәбәренең ни дәрәҗәдә тормышка ашуы белән кызыксынды.

“Мин бүген Казан федераль университетына студентлар белән танышу өчен килдем. Быелдан КФУ базасында билингваль кадрлар әзерли башлыйбыз”, — дип уртаклашты Р.Борһанов.

“Ике телне камил белгән педагогик кадрлар әзерләү мәсьәләсе бик мөһим һәм кичектермичә карар кабул итүне таләп итә. Шуңа күрә без КФУ кысаларында аерым структура бүлекчәсен формалаштыру турында әйтәбез. Киләчәктә ул институт булачак. Хәзер бу юнәлештә оештыру-хокукый эш алып барыла”, — диде мәгариф министры.

Борһанов белдергәнчә, беренче төркемдә — 125 кеше. Алар барысы да бюджет исәбенә максатчан җыелган. Аларның 75е — көндезге бүлектә, ә 50се читтән торып укый. Укырга керүчеләр арасында Минзәлә һәм Арча педагогика көллиятләрен тәмамлаучылар да бар.

«Белгечләр бюджет хисабына әзерләнә. Студент мәҗбүри эшләү турында килешүгә кул куя. Без аны кадрларга ихтыяҗ булган мәгариф учреждениесенә урнаштыруны гарантиялибез. Белгеч 100 процент эшкә урнаштырылачак», — дип җавап бирде Рафис Борһанов хәбәрченең билингваль кадрларны киләчәктә эшкә урнаштыру турындагы соравына.

 

Бу хакта тулырак: https://tatar-inform.tatar/news/2018/09/04/170892/

Татарстан китап нәшриятында быел аудиокитаплар яздырылачак

Быелдан башлап Татарстан китап нәшрияты аудиокитаплар чыгарачак. Бу хакта бүген “Татар-информ”да узган матбугат конференциясендәнәшрият директоры Илдар Сәгъдәтшин хәбәр итте.

“Соңгы арада аудиокитапларга сорау зур. Мондый китаплар әле күп түгел һәм булганнарында да авторлык хокуклары тулысынча каралмаган. Алар төрле чыганакларда, сайтларда «яши». Тикшерә башласаң, йә аларның форматлары туры килми, йә юридик мәсьәләләр бар. Без ел азагына кадәр шактый гына аудиокитаплар чыгарырга да планлаштырабыз. Инде бу эш акрынлап башкарыла. Студияләрдә тавыш яздырабыз. Быел Фатих Әмирхан, Дәрдмәнд, Татар халык әкиятләре, Мәҗит Гафури һ.б. авторларның аудиокитаплары дөнья күрер дип уйлыйбыз”, — диде Сәгъдәтшин.

  • Татарстан китап нәшриятында быел социаль әһәмияткә ия 124 исемдәге китап басылып чыгачак.

Бу хакта тулырак: https://tatar-inform.tatar/news/2018/09/03/170839/

Казанда узачак ЮНЕСКО форумына Минтимер Шәймиев чыгышлары кергән китап чыгарылган

Мәдәниара диалог буенча ЮНЕСКО форумына “От души – для души” китабы чыгарылган. Анда Татарстанның беренче Президенты, ТР Дәүләт Киңәшчесе Минтимер Шәймиев чыгышлары һәм мәкаләләре кертелгән. Бу хакта бүген “Татар-информ” агентлыгында форумга багышланган матбугат конференциясендәбилгеле булды.

Татарстан Республикасы Дәүләт Советы Рәисе урынбасары, “Яңарыш” республика фонды башкаручы директоры Татьяна Ларионова китапның рус, татар һәм инглиз телләрендә чыгуын билгеләп узды.

Аның сүзләренчә, Минтимер Шәймиевнең мәдәниара багланышлар буенча чыгышларын җыентык итеп чыгаруны халыкара белгечләр тәкъдим иткән. “Аның абруе дөнья аренасында, ЮНЕСКОда гаять югары, төрле чараларда еш кына аның сүзләрен, гыйбарәләрен цитата итеп китерәләр”, — дип белдерде Татьяна Ларионова.

Форумда Казан федераль университетының “ЮНЕСКО яшьләр моделе” проектын сынап караячаклар. “Бу шактый кызыклы эш формасы. Үзебез башкарган эшләрне яшьләргә җиткерү мөһимлеген аңлыйбыз”, — ди Татьяна Ларионова. КФУның Халыкара мөнәсәбәтләр институты директоры Рамил Хәйретдинов бу чарага челтәрләрдә Россиянең төрле университетларыннан 250дән артык студент теркәлгәнен белдерде. “Алар ЮНЕСКОның төрле комитетларында карала торган сорауларны күтәрәчәк. Бу безгә мәдәни мирас проблемаларыннан хәбәрдар яшь белгечләр әзерләргә мөмкинлек бирә”, — диде.

Татьяна Ларионова 4-7 сентябрьдә узачак форумның программасы бай булачагын әйтте. 5 сентябрьдә Татарстан Президенты Рөстәм Миңнеханов катнашында ачылыш тантанасы узачак. 6 сентябрьдә Болгарда “Тотрыклы үсеш һәм гуманитар куркынычсызлык императивасы буларак кешелекнең мәдәни төрлелеген саклауда БМО һәм ЮНЕСКО роле” темасына түгәрәк өстәл үткәрелүе көтелә. Форум кысаларында, Татарстанның Мәдәният министрлыгы һәм мәдәни кыйммәтләрне саклау һәм реставрацияләү буенча халыкара тикшеренү үзәге (ИККРОМ) арасында меморандум имзаланачак. Форум кунаклары Болгарда да, Зөя утрау-шәһәрчегендә дә булачак.

 

Бу хакта тулырак: https://tatar-inform.tatar/news/2018/08/31/170725/

Тукай музее бинасы серләре төзекләндерү вакытында тагын да күбрәк ачылган

(Казан, 30 август, “Татар-информ”, Гөлнар Гарифуллина). Тукай музее бинасы серләре төзекләндерү вакытында тагын да күбрәк ачылган. Бу хакта “Татар-информ” хәбәрчесенә Габдулла Тукай әдәби музее директоры Гүзәл Төхвәтова белдерде. Бүген музей ремонт эшләреннән соң ишекләрен ачты. Музейга Татарстан Президенты Рөстәм Миңнеханов, Татарстанның Дәүләт Киңәшчесе Минтимер Шәймиев килде.

Ул әдәби музейда төзекләндерү эшләре бөек шагыйрь Габдулла Тукайның тууына 130 еллыгын бәйрәм иткәннән соң башланып киткәнен искәртте. “Башта бинаны тикшерү эшләре башланып китте, аннары проект әзерләнде. Соңгы елда төзүчеләр һәр кирпечне диярлек карап чыгып төзекләндерделәр. Шамил йорты (Тукай музее – Т.И. искәрмәсе) серләре төзекләндерү вакытында тагын да күбрәк ачылды. Мәсәлән, бинада 70 тән артык тәрәзә бар, ләкин алар берсе дә бер-берсенә охшамаган, аларның һәркайсының үзенчәлеге бар. Тәрәзәләрдә витражлар да бар, аларны элекке проектлар нигезендә саклап калдык. Төзү вакытында кирпечләр арасыннан колонналар да чыкты. Ул колонналар яңартылып, кирәкле җирләрендә төзекләндерелеп, безнең тамашачыларга тәкъдим ителә. Музеебызның аерым залында төп паркетлар сакланып калды”, — дип белдерде Гүзәл Төхвәтова.

Ул экспозициянең Татарстан Республикасы Милли музее җитәкчелеге астында Татарстанның Тукай музее фәнни хезмәткәрләре, шагыйрь иҗатын өйрәнүче галимнәр ярдәме белән яңартылганын билгеләп узды.

Беренче тапкыр биредә Тукай үзәге оештырылган. Тукайның төрле елларда, төрле телләрдә нәшер ителгән китаплары, Тукайга багышланган фәнни китаплар тупланган. Китап уку өчен “Кышкы бакча” да оештырылган. Музейда беренче тапкыр Тукайның кул сөлгесе тәкъдим ителә. Шулай ук, Милли музейда сакланган, Петербургта Тукайга татар мәктәбе укучылары бүләк иткән кара савыты да Тукай музеена куелган. Апасы Газизәнең камзулы, Тукайның бабасының Коръәне, шәхси китаплары, әнисенең комганы – яңа экспонатлар. Музейда Тукайның сәяхәтләре турында мәгълүмат бирелә. “Заманча электрон җайланмалар да бар. Тукайның тормышына багышланган вакыт шкаласы күрсәтелә, аның әсәрләре тупланган электрон станцияләр күрсәтелә. Алга таба Тукайның поэмаларына нигезләнгән җанландырылган мультфильмнар да карый алабыз”, — дип белдерде Гүзәл Төхвәтова.

Тагын бер яңалык – беренче катта балалар залында балаларны калдырып та китәргә мөмкин.Биредә Тукай әкиятләре персонажларына нигезләнгән уеннар тәкъдим ителә. Тукай китапларын уку, мультфильмнар карау оештырыла. “Музей дәресләре, музей бәйрәмнәре дә оештырылачак. Мәсәлән, “Исемдә калганнар” әсәренә нигезләнгән музей дәресе. Туристлар белән төрле мастер-класслар да узачак”, — диде директор.

Заманча технологияләрдән ярдәмче экскурсовод роботны билгеләп үтәргә була. Ул Тукай турында сорауларга җавап бирә. “Робот әле татарча “өйрәнеп” кенә килә. Белмәгән соравы булса, “гафу итегез, мин алга таба өйрәнермен” дип җавап бирә”, — ди Гүзәл Төхвәтова.

Музейның театрга багышланган өлешендә Сәхибҗамал Гыйзәтуллина-Волжская, Габдулла Кариевның шәхси әйберләре күрсәтелә. Тукайның замандашларына да зур урын бирелә. “Фатих Әмирханның “Хәят” әсәренең икенче өлеше язылган дәфтәр табылган, анда Тукай сурәте төшерелгән. Бу шактый кызыклы экспонат. “Әл-ислах” газетасы тупланмасы тәкъдим ителә”, — ди музей мөдире.

“Без Рөстәм Нургалиевич канәгать калды дип ышанабыз. Без аңа рәхмәтлебез. Аның тәкъдиме белән безнең бинага төзекләндерү үткәрелде, экспозиция төзелде”, — дип белдерде Гүзәл Төхвәтова.

Бу хакта тулырак: https://tatar-inform.tatar/news/2018/08/30/170658/

ТАССРның 100 еллыгы уңаеннан, киләсе елдан бәйрәм рухы сизелеп торырга тиеш — В.Шәйхразиев

2019 елдан үзебезгә дә, кунакларга да бәйрәм рухы сизелеп торырга тиеш. Татарстан Премьер-министры урынбасары Васил Шәйхразиев Министрлар Кабинетында ТАССРның 100 еллыгына әзерлек буенча оештыру комитеты утырышындашулай дип белдерде.

“Халык, милләт үз тарихын барлап, никадәр тирән төшеп эзләп таба, киләчәген дә шулкадәр ерак күрә һәм билгели ала”, ди галимнәр. ТАССРның 100 еллык юбилеена әзерләнү һәм бәйрәм итү чаралары планы 2006 елдан гамәлгә ашырыла. Эш шактый нәтиҗәле бара. Планлаштырылган чаралар вакытында үтәлеп килә. ТАССРның 100 еллык логотибы һәм бәйрәм итү стиле эшләнеп бетте. Ул http://100.tatarstan.ru сайтында урнаштырылды. Аны бүгенге утырышның карары белән расларга тәкъдим ителә. ТР дәүләт хакимияте органнарына, муниципаль берәмлек башкарма комитетларына логотипны актив рәвештә куллана башларга кирәк”, — дип белдерде Вице-премьер.

Юбилейга әзерлек кысаларында, яңа объектлар төзү һәм булганнарын ремонтлау каралган. “Сәетгалиев исемендәге мәдәният йортын төзекләндерү буенча проект тикшеренү эшләре инде башланды. Концерт залы, Милли китапханәнең яңа бинасын төзү буенча эшләрне дә тизләтергә кирәк. Быел 28 күп функцияле үзәк, 12 мәктәп, 8 балалар бакчасы, 10 авыл бинасы төзелеп кулланышка тапшырылырга тиеш. 19 мәдәниият йортында ремонт эшләре тәмамланган. 61 балалар бакчасы, 14 мәктәп, 21 яшүсмерләр клубы, 14 балалар лагере, 17 муниципаль объект, 31 авыл советы, 14 социаль хезмәт күрсәтү биналарында ремонт ясалган. 2018 елда яшьләр үзәкләрен төзекләндерү, матди-техник базасын ныгыту буенча яңа программа гамәлгә ашырыла. Быел 6 объектны ремонтлау каралган”, — диде Васил Шәйхразиев.

Ул бүген республикада 100 яшьтән узган 174 гражданин яшәгәнен билгеләп узды. “28 муниципаль районда һәм 2 шәһәр округында гыйнвар-август айларында 100 яшен тутырган 64 юбиляр хөрмәтләнде. Һәр чара югары дәрәҗәдә уздырыла”, — дип белдерде Премьер-министр урынбасары.

“Казан шәһәре башкарма комитеты тарафыннан 2018 елның 8 июнендә кабул ителгән карар нигезендә, Фучик һәм Ломжа урамнары чатында метро станциясе ТАССРның 100 еллыгы исемен йөртәчәк. Май аенда Казанда республика юбилеена багышланган аллея барлыкка килде. Республикабызның барлык муниципаль берәмлекләрендә дә мондый урыннарны булдыру кирәк. Татарстанның данын күтәрүгә, республика мөмкинлекләрен күрсәтүгә юнәлдерелгән проектларга аерым игътибар бирү мөһим. 2019 елдан үзебезгә дә, кунакларга да бәйрәм рухы сизелеп торырга тиеш”, — диде Васил Шәйхразиев.

Ул урамнарны, тимер юл вокзалын бәйрәм символикасы белән бизәү эшен башлап җибәрергә, сыйфатлы сувенир продукциясе җитештереп аларны популярлаштырырга кирәклеген әйтте. “Шулай ук, республика оешмалары милли символика төшерелгән товарлар җитештереп, 2019 елда аларны сатуга чыгарырга тиеш. Эшләгән эшләр күп булса да, алда әле максатлар тагын да күбрәк. 2020 елда без барлык мөмкинлекләребез белән шушы бәйрәмгә җитәрбез дип ышанабыз”, — дигән ышанычын әйте В.Шәйхразиев.

Бу хакта тулырак: https://tatar-inform.tatar/news/2018/08/29/170593/

Авар шагыйре Магомед Әхмәдов тәрҗемәчеләр мәктәбе җитмәвен әйтте

Дагыстан республикасыннан килгән авар шагыйре һәм тәрҗемәчесе Магомед Әхмәдов бүгенге көндә тәрҗемәчеләре мәктәбе җитми дип саный. Хәзер ниндидер глобальләшү процессы бара, ди ул. Бу фикерен шагыйрь бүген Татарстан Республикасы Язучылар берлегендә “Россия Федерациясе мәдәни киңлегендә милли әдәбият” дип исемләнгән түгәрәк өстәл утырышындаәйтте.

Дагыстан Язучылар берлеге рәисе Магомед Әхмәдов элек тәрҗемәчеләр мәктәбе эшләп килгәнен искә алды. “Заманында совет тәрҗемәчеләре мәктәбе бар иде. Анда искиткеч шагыйрьләр эшләде. Тәрҗемәчеләр мәктәбеннән Чыңгыз Айтматов, Мостай Кәрим һ.б. кебек шәхесләр чыкты. Кызганыч, ул бүгенге көндә инде юк, ә уйлап карасаң, Россиядә милли әдәбиятның күләме шактый күп. Аларның берсенә дә тәрҗемәчеләрнең ярдәме тими», — диде ул.

Авар шагыйре Дагыстан әдәбияты белән соклануын да әйтте. «Ул гаять матур, бигрәк тә аның поэзиясе үзенчәлекле урын алып тора. Дагыстан халкы үзенең әдәбиятын кадерли, шигырьләрне дога урынына кабатлап та йөртә. Бездә шигърият шулкадәр матур, әмма шул матурлыкны башка телдә шул ук дәрәҗәдә күрсәтеп бирер өчен оста тәрҗемәчеләр юк. Милли әдәбиятта ниндидер үсеш булсын өчен, һәркем үзеннән өлеш кертергә тиеш”, — дип саный Магомед Әхмәдов.

Шагыйрь милли тел темасына да кагылып үтте. “Күптән түгел генә безне милли телләрне мәҗбүри өйрәнүдән мәхрүм иттеләр – ихтыярига күчерделәр. Бу – милли телләргә бик каты басым ясау дигәнне аңлата. Тел – халыкның күңел көзгесе. Бүгенге көндә тел проблемасы әдәбият проблемасына әйләнә бара. Чит телдә алдавы җиңел, ялганлаганда теоретик яктан кешенең намусы уянмый. Ә туган телендә сөйләшкәннең намусы үз урынында, ул чын кешегә әйләнә. Күпчелеге инде чит телдә сөйләшеп үзенең туган телен, намусын, күңелен югалтты”, — диде ул.

Түгәрәк өстәл утырышында төрле өлкәләрдән килгән вәкилләр үзләренең фикерләре белән чыгыш ясады.

  • Бу чара Матбугат һәм массакүләм коммуникацияләр буенча федераль агентлык тарафыннан тормышка ашырылган һәм милли әдәбиятларга ярдәм күрсәтү программасына кергән “Россия халыклары милли әдәбиятлары” фестивале кысаларында уза.
  • Фестиваль Казанда 27-30 август көннәрендә уза.

Бу хакта тулырак: https://tatar-inform.tatar/news/2018/08/28/170538/

Эльмира Галимованың Пермь татарларының музыкаль мәдәниятенә багышланган китабы дөнья күрде

Г.Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институтының театр һәм музыка бүлеге мөдире, сәнгать фәннәре кандидаты, композитор Эльмира Галимованың “Пермь татарларының традицион музыкаль мәдәнияте” дип исемләнгән монографиясе дөнья күрде. Әлеге фәнни басма, Татарстан Республикасы Фәннәр Академиясенең Г. Ибраһимов ис. Тел, әдәбият һәм сәнгать институты тарафыннан бастырылды. Бу хакта ул “Татар-информ” агентлыгы хәбәрчесенә үзе хәбәр итте.

Эльмира Галимова “Пермь татарларының традицион музыкаль мәдәнияте” дигән монографиясен диссертация нигезендә язган. “Экспедиция эшләрен мин 2010 елдан 2012 елга кадәр алып бардым. Пермь өлкәсенең Кунгур, Орда, Бардым, Октябрь, Пермь, Уин, Суксын, Березовский, Чернушский районнарының барлыгы 30 артык авылында булдым. Әби-бабайлардан диктофонга 300 дән артык җыр яздырып алдым. Шулай ук Г. Ибраһимов ис. ТӘҺСИнең “Язма һәм музыкаль мирас үзәгендә” сакланган архив материаллары һәм 1964, 1968, 1971, 1976 елда Мәхмүт Нигъмәтҗанов, Котдус Хөснуллин һәм Нәркис Мөштәри яздырып алган җыр язмалары белән дә эшләдем. Гомумән, җырлар буыннан-буынга күчкән дәвердә нинди үзгәрешләр кичергәнен дә фәнни яктан ачыкларга тырыштым”, — диде ул.

Композитор, сәнгать фәннәре кандидаты Эльмира Галимова фикеренчә, “Тарих һәм этнография ягыннан әлеге тема шактый өйрәнелгән, ләкин музыкаль фольклор өлкәсендә фәнни яктан тикшерелгән язмалар юк. Экспедиция кысаларында мин борынгы йолаларның килеп чыгышын ачыкладым, аларның бүгенге көндә ничек үткәрелүе турында мәгълүмат тупладым. Пермь татарларының борынгыдан сакланып килгән төрле йола кысаларында күп-кенә кызыклы һәм бик үзенчәлекле җырлар башкарылган. Алар арасында “Сөрән җырларын” интонацион һәм ритмик яктан аерылып торалар. Хәзерге вакытта “Сөрән җырлары” инде онытылган, дип тә әйтеп була. Шуңа күрә архивта тупланган җырлар белән хәзерге вакытта яздырып алган җыр вариантларын чагыштырып, фәнни яктан анализладым, аларның үзенчәлеген билгеләдем. Пермь татарларының туй йоласы вакытында “Чемылдык җыры” башкарылган. Бүгенге көндә әлеге җырларны искә төшергән этнофорлар саны бик аз, дип әйтергә кирәк. Шулай ук, Пермь татарлары “Әртил җырын” бер-берсенә кунакка йөргәндә җырланганнар. Ә бүгенге көндә инде “Әртил көе” инструменталь вариантта гына сакланган, сүзләрен әби-бабайлар бик хәтерләми. Әйтергә кирәк, пермь татарларының инструменталь көйләре (Барда көе, Бию көе), мөнәҗәтләре (Салават әйтү, Үлем мөнәҗәте), бәетләре дә фәнни яктан тикшерер өчен бик кызыклы. Аларның мисаллары китапта бирелә”, — дип сөйләде монография авторы.

“Монографиямнең үзенчәлеге борынгы һәм үзенчәлекле җырлар тупланган диск белән бергә чыгуында. Дискка барлыгы 55 борынгы җыр кертелгән. Китапның практик өлешендә 120дән артык җыр һәм инструменталь көйләр нота белән бирелә. Китап музыка юнәлешендә укучы студентлар, этномузыкология өлкәсендә эшләүчеләр, фәнни хезмәткәрләр, фольклор ансамбльләр һәм борынгы җырлар яратучы татар халкы өчен дә бик кулай басма булыр дип өметләнәм.

Монография, Татарстан Республикасы Фәннәр Академиясенең Г. Ибраһимов ис. Тел, әдәбият һәм сәнгать институты тарафыннан 300 данә тираж белән бастырылды. Дөресен әйткәндә, китапларым бик тиз таралып беткән. Бүгенге көндә китабымны сораучылар күп, бәлки тиражын арттырып бастырлар”, — дип йомгаклады Эльмира Галимова.

Эльмира Галимова — композитор, сәнгать фәннәре кандидаты, Бөтенроссия һәм халыкара конкурслар лауреаты, Муса Җәлил Республика премиясе лауреаты (2013 ел). Россия һәм Татарстан композиторлар берлеге әгъзасы (2007 ел). 1982 елда Яр Чаллыда туган. Ильяс Әүхәдиев исемендәге Казан музыка училищесының теория, вокал бүлекләрен һәм Нәҗип Җиһанов исемендәге Казан дәүләт консерваториясенең (профессор Борис Трубинның композиция классы) 2006 елда тәмамлый. Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институтында аспирантурада укыганда Пермь татарларының традицион музыкаль мәдәнияте турында 2014 елда диссертация яклый (җитəкчесе — сəнгать фəннəре докторы Земфира Сəйдəшева). Хәзерге вакытта шунда ук театр һәм музыка бүлеге мөдире булып эшли.
Бу хакта тулырак: https://tatar-inform.tatar/news/2018/08/27/170436/

Фоат Галимуллин татар халкы үзе өчен кискен вакытларда туплана һәм көрәшә белә дип саный.

(Казан, 24 август, “Татар информ”, Зилә Мөбәрәкшина). Татар әдәбияты белгече, филология фәннәре докторы Фоат Галимуллин татар халкы үзе өчен кискен, куркыныч булып әверелгән вакытларда туплана һәм көрәшә белә дип исәпли. Бу хакта ул герой-шагыйрь Муса Җәлилне искә алу көненә багышланган матбугат конференциясендә сөйләде.

Фоат Галимуллин Муса Җәлилне искә алу көненең әһәмияте турында әйтте. “Муса Җәлил һәм аның көрәштәшләрен искә алу көне – хәтер көне дип атала. Безнең халкыбыз тарихында куанып, искә ала торган вакыйгалар күп булган. Аның язмышында бик тә фаҗигале хәл-әхвәлләр тезмәсен дә күрергә мөмкин. Муса Җәлил һәм аның көрәштәшләре – үзләренең тормышы турында уйламыйча, иптәшләрен исән калдыру өчен дошман амбразурасына капланган яшь ир-егетләр. Хәтер көнендә без халкыбызның каһарманлыгы турында уйлыйбыз”, — диде ул.

“Җәлилчеләрнең батырлыгы – очраклы гына түгел, ул безнең халкыбызга электән үк хас булган. Татар халкының язмышы шундый. Әйбәт кенә тормышта үскән балалар бөтенләй икенче төрле була. Ә атасыз, ятим үскән балалар үз башларына бөтен йөк төшкәнгә күрә, үз язмышларын үзләре хәл итәргә тиеш булып тәрбияләнеп үсә, аларның менталитеты шундый булып формалаша. Татар халкы үзе өчен кискен, куркыныч булып әверелгән вакытларда ул туплана һәм көрәшә белә. Шуңа күрә без бу очракта Муса Җәлил һәм аның көрәштәшләренең батырлыгын гомум татар халкы язмышы контекстында искә алабыз. Аның әһәмияте дә шунда билгеләнелә”, — дип әйтте Фоат Галимуллин.

Муса Җәлил – татар язучысы, герой-шагыйрь. Ул 1906 елның 15 февралендә элекке Оренбург губернасы (хәзерге Оренбург өлкәсе Шарлык районы) Мостафа авылында урта хәлле игенче гаиләсендә дөньяга килә. Матбугатта иң беренче булып 13 яшендә язылган «Бәхет» шигыре (1919) басыла. 1922 елда ул Казанга килә һәм 1923-1925 елларда Казан педагогия институтының рабфагында укый. 1925 елда Җәлилнең «Барабыз» исемле беренче китабы чыга. «Иптәшкә» (1929) дигән шигырь җыентыгы аның шагыйрь булып җитлегеп килүен тагын бер тапкыр раслый. Ул 1931 елда Мәскәү университетының әдәбият бүлеген тәмамлый. 1939 елда Җәлилне Татарстан Язучылар берлегенең җитәкчесе итеп сайлыйлар. Сугышка кадәрге елларда шагыйрь бик күп шигырьләр, җырлар, «Хат ташучы» поэмасын, «Алтынчәч», «Илдар» исемле опера либреттоларын яза. 1941 елның декабрендә укуны тәмамлагач, өлкән политрук М.Җәлил Мәскәү аша фронтка озатыла (февраль, 1942). 1942 елның июнендә, Волхов юнәлешендә барган канлы сугышлар вакытында, хезмәттәшләре белән бергә чолганышта калып, М.Җәлил каты яраланган хәлендә фашистлар кулына эләгә. 1944 елның февраль аенда Җәлилгә һәм аның көрәштәшләренә Дрезден шәһәрендә хөкем оештырыла. Хәрби мәхкәмә аларны, «дәүләткә каршы җимерү эше алып бару»да гаепләп, үлем җәзасына хөкем итә.
Тоткынлык шартларында күрсәткән тиңдәшсез ныклыгы һәм батырлыгы өчен М.Җәлилгә 1956 елда «Советлар Союзы Герое» дигән исем бирелә, ә әсирлектә тудырган поэтик иҗаты – бөтен дөньяга мәгълүм «Моабит дәфтәрләре» СССРның ул вакыттагы иң зур бүләге – Ленин премиясенә лаек була.

Бу хакта тулырак: https://tatar-inform.tatar/news/2018/08/24/170297/

Самара өлкәсендә яңа мәчет ачылды

10 августта Самара өлкәсенең Отрадный шәһәрендә тантаналы төстә Җәмигъ мәчете ачылган. Ул шәһәр округы һәм якын-тирәдә урнашкан авыл җирлекләрендә яшәүче мөселманнарга хезмәт күрсәтәчәк. Бу турыда Самара татарларысайты хәбәр итте.

Иман йортына беренче ташны моннан бер ел элек салганнар, ул тулысынча хәйрия акчаларына төзелгән, диелгән әлеге хәбәрдә.

Ачылыш тантанасына шәһәрдә яшәүчеләр һәм кунаклар килгән. Иң элек мәчет гөмбәзенә ярымай урнаштырганнар.

Отрадный шәһәр округы башлыгы Алексей Бугаков, Россия мөселманнары Үзәк Диния нәзарәте рәисе, Баш мөфти Тәлгат Таҗетдин һәм Самара өлкәсе мөселманнары төбәк Диния нәзарәте рәисе Талип хәзрәт Яруллин яшел тасманы кискәннән соң, истәлек аллеясына агачлар утыртканнар.

Бу хакта тулырак: https://tatar-inform.tatar/news/2018/08/16/169782/