Фаил блокноты, Ишморат хаты…

Язучы Фаил Шәфигуллин Әдәби атналыкта. Балык Бистәсе, 1972 ел. (Шагыйрь Кадыйр Сибгатуллинның шәхси архивыннан)

Фаил Шәфигуллинның архивы Казанның Милли музеенда саклана. Мин аны 1989 елда музей хезмәткәре, Фаилнең якташы Рәмзия Абзалина тәкъдиме белән тапшырган идем. Берничә блокнотын, күп адреслар, күп кенә исем-фамилияләр язылганга күрә, суд эшләренә кирәк булса, дип, архивка бирмичә калдырдым. Фаилнең вафатына утыз тугыз ел тулган көннәрдә ул блокнотларны менә тагын бер кат җентекләп карап утырам һәм тагын игътибарга лаек булырдай фикерләр, сүзләр табам. Кайберләрен «шигырьгә детальләр» дип тә язып куйган ул аларның. Табигый ки, блокнот, Фаилнең яраткан алымы буенча, тиз-тиз сызгалап куелган рәсем-штрихлар белән дә «бизәлгән». Менә ул фикерләр:

Горурлык хисе

1932 елда Татарстан Республикасының Минзәлә шәһәрендә, башлангыч класс укытучылары хәзерләү максатыннан, педагогия училищесы ачыла. Бөек Ватан сугышы елларында әлеге бинага Курск өлкәсенең Марьино хәрби-сәяси училищесы килеп урнаша. 1941 елда анда, төгәлрәк итеп әйтсәк, 1941 елның 8 ноябреннән 1942 елның 1 гыйнварына кадәр шагыйрь Муса Җәлил дә укый. Шушы вакыйга нигезендә, педучилищеда 1970 елда герой-шагыйрьгә багышланган музей эшли башлый. Ә 2010 елда училищега (хәзер көллият) Муса Җәлил исеме бирелә.

Бакый Урманче һәм Флора Әхмәтова-Урманче хатлары

Бакый Урманче һәм Флора апа белән аз булса да аралашып калдым. Флора апа Әхмәтова-Урманче байтак еллар «Сөембикә» журналының редколлегия әгъзасы булып торды. Утырышка килүенең берсендә минем иҗатны күзәтеп барулары, газета-журналларда чыккан шигырьләремнең Бакый Урманченың да, үзенең дә күңелләренә хуш килүе турында әйтте. 1984 елда «Яңгыр җиле» исемле китабым чыккач, Бакый абый китабымны соратып алды. Мин аны автограф белән бүләк иттем. Алга таба «Мизгел» һәм «Гөлләр елы» исемле китапларымны да.

Барганнарымда Флора апа чәй тәкъдим итмичә җибәрми иде. Мөнәсәбәтләре шулкадәр матур, иргә шулкадәр тәрбия-хөрмәт – соклангыч татулык! Күңелләрендә аерым шәхесләргә аерым бер хөрмәт. Хәтта бервакыт Әмирхан Еникиләр белән бер табынга чакырулы булдым. Флора апа кечкенә табаларда, өстен камыр белән капламыйча, төрле төстәге пироглар пешергән. Мүк җиләгеннән – кызыл, лимоннан – сары, кара карлыганнан – күгелҗем. Алар табынны шулкадәр матур итеп бизәп торалар. Тәмнәре дә ашап туйгысыз иде.

Эльмира Шәрифуллина. Бәхетле, тәхетле көнем

Тормышымның иң бәхетле көне,
Иң тәхетле көне — бүгенем.
Йолдызларны узып, тузып-тузып,
Әллә кая оча күңелем.

Борчулар да, тавыш-гауга да юк,
Юк кимсетү, әләк-чәләк тә.

К.Насыйриның асыл теләге

Татар халкының күренекле шәхесләрен атаганда Каюм Насыйри исеме беренчеләрдән булып телгә килә. Бу – урынлы да, чөнки ул үтә дә киң кырлы, үтә дә зур эшчәнлек һәм ихласлык белән халкына