Шагыйрь Рәшит Әхмәтҗановның тууына 80 ел

Күренекле шагыйрь, ТАССРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1991), татар милли хәрәкәте активисты, 1970 елдан СССР Язучылар берлеге әгъзасы Рәшит Хәниф улы Әхмәтҗанов 1941 елның 14 апрелендә Татарстанның Баулы районындагы Татар Кандызы авылында туган.

Шагыйрьнең «Хыялларым үзем белән» дигән тәүге җыентыгы 1965 елда дөнья күрә. 1957-1958 нче елларда ул Бөгелмәдә төзүчеләр әзерләү училищесында укый, аны тәмамлагач, нефть районнарында һәм Әлмәт шәһәрендәге төзү оешмаларында ташчы булып эшли. Р.Әхмәтҗанов 1961-1964 нче елларда Совет Армиясендә хезмәт итә. 1969-1980 нче елларда ул – башта Татарстан АССР Мәдәният министрлыгында сәнгать эшләре буенча инспектор (1969-1974), аннары «Яшь ленинчы» һәм «Татарстан яшьләре» газеталарында, соңыннан «Казан утлары»нда әдәби хезмәткәр вазыйфасын башкара.

Р.Әхмәтҗановның кайбер китаплары: «Ак канатлар» (1972), «Гомер чишмәсе» (1976), «Алмалы җәй» (1979), «Җан яктысы» (1980).

Ул 1995 елның 5 гыйнварында Казанда вафат булды.

Сынчы Рада Нигъмәтуллинаның тууына 90 ел

Скульптор, ТАССРның атказанган сәнгать эшлеклесе (1984), Татарстанның халык рәссамы (2002), Татарстанның Г.Тукай исемендәге дәүләт премиясе лауреаты (2007), РФнең атказанган рәссамы, СССР Рәссамнар берлеге әгъзасы (1971) Рада Хөсәен кызы Нигъмәтуллина 1931 елның 14 апрелендә Казанда туган.

Ул, Казандагы 80 нче (1934-1940 нчы елларда 1 нче) мәктәпне тәмамлагач, башта – Казан сәнгать училищесын (1954), аннары И.Е.Репин исемендәге Ленинград сәнгать, скульптура һәм архитектура институтын (1960) тәмамлый. Диплом эшен («Миләшкәй») «бишле»гә эшли. Остазлары – М.Анушкин, С.Ахун.

Р.Нигъмәтуллинаның кайбер хезмәтләре: «Уеннан уймак», «Беренче сыйныфлар», «Апуш», «Әллүки», «Сара Садыйкова», «Сөембикә» һ.б.

Р.Нигъмәтуллина 2019 елның 12 октябрендә Яшел Үзән районының Васильево бистәсендә вафат булды.

«Мохтар Мутин хәтәр актер иде…»

Рәшидә Җиһаншина:

— Бервакыт сәхнәдә Горькийның «Дошманнар»ын уйный идек. Мин — Надяны, Мутин Захар Бардинны уйныйбыз. Спектакль вакытында кемдер арка ягымда усал итеп ысылдый:

Артистка Гөлсем Камскаяның тууына 120 ел

РСФСРның атказанган һәм Татарстанның халык артисткасы Гөлсем Сәйфулла кызы Камская (Ильясова) 1901 елның 25 мартында Казан шәһәрендә туган.

Г.Камскаяның сәхнә эшчәнлеге 1919 елда башлана. Әүвәл ул Казан, Әстерхан һәм Мәскәү театрларында эшли. 1933 елдан ул – Г.Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры артисткасы.

Г.Камская башкарган кайбер рольләр: Нәгыймә («Банкрот», Г.Камал), Галчиха («Гаепсездән гаеплеләр», А.Островский), Маһинур («Миңлекамал», М.Әмир), Гөлниса («Шомлы көннәр», Т.Гыйззәт), Сәхилә («Хуҗа Насретдин», Н.Исәнбәт).

Г.Камская 1975 елның 8 декабрендә вафат булды.

Язучы Госман Бакировның тууына 125 ел

Язучы, 1955 елдан СССР Язучылар берлеге әгъзасы Госман Фәтхулла улы Бакиров 1896 елның 12 мартында хәзерге Арча районының Югары Курса авылында туган.

Ул, 1915 елда Беренче бөтендөнья сугышына алынып, Украинада Австрия-Венгрия гаскәрләренә каршы сугышларда, аерым алганда, Тернополь шәһәрен азат итүдә катнаша. 1942 елда Г.Бакиров үзе теләп фронтка китә һәм аңа янә Тернополь каласын азат итүдә, Берлинны алу сугышларында катнашырга туры килә.

Г.Бакировның кайбер китаплары: «Сиртмәле кое» (1949), «Партизан малай» (1953), «Классташлар» (1955), «Укытучым» (1964), «Утлы тегермән» (1966), «Укытучы апам» (1976), «Бормалы юллар» (1982).

Г.Бакиров 1982 елның 12 мартында Казанда вафат булды.

Шагыйрь Рөстәм Акъегетнең тууына 70 ел

Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре (1987), Г.Исхакый исемендәге әдәби премия лауреаты (2007), 1991 елдан Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы, шагыйрь һәм журналист Рөстәм Габдрахман улы Фәйзуллин (әдәби тәхәллүсе – Акъегет) 1951 елның 5 мартында Татарстанның Балык Бистәсе районындагы Балтач авылында туган.

Басылып чыккан кайбер китаплары: «Ак болыт шәүләсе» (1987), «Төнге сулар» (1991), «Янды бер шәм таңнарда…» (2001), «Карусели осени» (рус телендә, 2006). Ул шулай ук каләмдәшләре З.Насыйбуллин һәм Р.Юныс турындагы әдәби тәнкыйть мәкаләләре авторы да.

Р.Фәйзуллин 2020 елның 19 июлендә Казанда вафат булды.

Артистка Сания Исмәгыйлеваның тууына 90 ел

ТАССРның халык артисткасы (1979) Сания Нургали кызы Исмәгыйлева 1931 елның 4 мартында Алексеевск районының Коры Көрнәле авылында туган.

1951 елда Казан театр училищесын тәмамлаганнан соң, ул Республика күчмә театрына эшкә килә һәм биредә 1986 елга кадәр эшли.

С.Исмәгыйлева иҗат иткән 70ләп рольнең кайберләре: Галимә («Кара йөзләр», М.Гафури), Рәйхан («Рәйхан», Н.Исәнбәт), Мөршидә («Сакла, шартламасын!», К.Тинчурин), Сара («Сулган чәчәкләр», Җ.Җаббарлы), Зиннәтбану («Хәзрәт үгетләргә килде», З.Шаһиморатов).

С.Исмәгыйлева 2015 елның 25 июнендә вафат булды.

Язучы Афзал Шамовның тууына 120 ел

Күренекле язучы, 1934 елдан СССР Язучылар берлеге әгъзасы Афзал Шиһабетдин улы Шамов 1901 елның 4 мартында хәзерге Татарстанның Яшел Үзән районындагы Татар Танае авылында туган.

Казанның «Касыймия» мәдрәсәсен тәмамлаган Афзал 1922-1925 нче елларда Казан дәүләт университеты рабфагында белем ала.

А.Шамовның кайбер китаплары: «Рәүфә» (1928), «Яңгырлы кичтә» (1965), «Бер мәхәббәт турында» (1976), «Буранлы төндә»
(1981), «Соры мәче» (1990). Аның тарафыннан тәрҗемә ителгән кайбер әсәрләр: «Капитан кызы» (А.Пушкин), «Борынгы алпавытлар» (Н.Гоголь), «Корыч ничек чыныкты?» (Н.Островский), «Капитан Грант балалары» (Ж.Верн).

А.Шамов 1990 елның 19 гыйнварында Казанда вафат булды.

Артист Наил Шәйхетдиновның тууына 80 ел

Россия Федерациясенең һәм Татарстан Республикасының халык артисты Наил Шәмсетдин улы Шәйхетдинов 1941 елның 1 мартында Татарстанның Чирмешән районындагы Лашман авылында туган.

К.Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театрында 50 ел эшләү чорында Н.Шәйхетдинов 200дән артык төрле пландагы рольләрдә уйнады.

Ул башкарган кайбер рольләр: Гайфи («Гайфи бабай, өйлән давай!», Г.Зәйнашева), Гыйләҗ («Сакла, шартламасын!», К.Тинчурин), Юныс хаҗи («Хаҗи әфәнде өйләнә», Ш.Камал), Нариман («Үзебез сайлаган язмыш», Т.Миңнуллин), Хуҗа («Хуҗа Насретдин», Н.Исәнбәт), Хәмзин («Сандугачлар килгән безгә», И.Юзеев), Бәйрәм («Туйлар узгач», Р.Батулла).

Н.Шәйхетдинов 2016 елның 25 гыйнварында Казанда вафат булды.